Қоқан хандығы тұсында Оңтүстік өңірде билік жүргізген датқалар туралы тың деректер табылып отыр. Бұл деректерді шымкенттік тарихшы-ғалым Д.Даниярбеков Ташкенттегі архивтен алған.

Оңтүстік өңір мен Ташкентті бағындырған, жергілікті халықты аяусыз қырғыншылыққа ұшыратқан, әсіресе Әулиеата мен Шымкент бекіністерін алуда қатыгездік көрсеткен, әскери жорықты басқарған генерал Черняев, әр атқарған істеріне Петербордағы соғыс министрі Борисовке есеп беріп отырған. Генералдың жіберген құпия хабарламасын оқып танысқанда, Байзақ датқаның қайғылы өліміне тікелей өзі себепші екенін, бәрін өте құпия ұйымдастырғанын ашық жазған. Толығырақ »

Ақ шаңы шыққан ақиқаттың соқпағына салсаңыз, біз – жүрегінің басына қан қатқан кекті ұрпақпыз! Қанға қан, жанға жан алған атаның ұлы едік… Басымыздан сөз асырмаған, төбемізге қамшы үйіртпеген көкқасқаның тұқымы едік… Мұртымыз көкке шаншылып билік құрған ұлыстың ұланы едік… Толығырақ »

Жеңіс – ұшқалақ мінезбен қабылдай салатын ұғым емес. Астарына үңіліп қараңыз. Осы бір ғана сөз үшін талай боздақтың төгілді қаны, талай жанның тапталды ары, сан әйелдің опат болды жары, өмірдің артты мәні, соғысқа арналды сол заманның әні, қыршыннан қиылды жаны, ақыры… Жеңістің атты нұрлы таңы. Толығырақ »

«Мемлекеттiгi жоқ халық – жетiм, жетекшiл халық»

Әлихан Бөкейханұлы

«Құдай ауыртпалықты да көтере алатын халыққа бередi» дейдi қазақ. Патшалық Ресейдiң езгiсiнен шығып, қызыл империяның бұғауына түскен ұлттың бұлай деуге қақысы бар. Осы өңiн айналдырып киген екi империялық пиғыл үстемдiгiнiң ат алмасқан тұсында ұлт тағдырына күн сәулесi түскен азғантай мерзiм бар. Ұлттың бас бостандығы сығалаған сол сәуленi таратқан кiмдер едi?!. Толығырақ »

Екінші  сыныпта оқитын қызым еңкілдеп жылап келді. Ебіл-дебілі шығып кеткен. «Не болды?», «Біреу тиді ме?» деп асты-үстіне түсіп жатырмыз. Ол аңыраған күйі:

– Әке, біздің батырымыз неге күшті емес?– деді.

– Қайдағы батыр? Не айтып тұрсың?– дедік біз.

– Біздің  батырымыз Шапырашты Наурызбайдан жеңіліп қапты ғой…

Қызымызды зорға дегенде жұбатып алғанда білгеніміз, бар мәселе 2 сыныпқа арналған «Әдебиеттік оқу» деп аталатын оқулықтан шыққан екен.
Толығырақ »

Совет заманында есімін атауға тыйым салынған Әлихан Нұрмұхамедұлы Бөкейханға қатысты мақалаларды қазіргі қазақ баспасөзінен тың дүниелер оқыған сайын ұлт мүддесі үшін басын бәйгеге тіккен Алаш көсемінің қайраткерлік тұлғасы жаңа қырынан танылады.
«Әлихан – қазақ тарихында демократиялы баламалы түрде сайланған Алаш Орда – Ұлт кеңесінің тұңғыш төрағасы», «Әлихан Бөкейхан – Алаштың серкесі», «Әлихан Бөкейхан – зиялының зиялысы». Мен ұлт баспасөзінен осындай анықтамаларды жиі оқимын. Толығырақ »

Ұлан-байтақ даланың оңтүстік өңірінде ұзыннан ұзақ созылып жатқан қарт Қаратау қойнауында қаншама құпия бар. Көне дәуірді көзі көрген Қаратаудың әрбір тасының тілін түсінсек, бүгінгі ұрпаққа беймәлім көптеген жайдың кілтін табар едік-ау. Тау сілемінің Қызылорда облысына енген тұсындағы Қатынқамал үңгірі қазірге дейін ғылыми тұрғыда толыққанды таразыланған жоқ. Жергілікті жұрт аталмыш үңгір жайында бірқатар деректерді көлденең тартады. Бұл әңгімелер тарихтың қалың қатпарлы қойнауынан сыр шертеді. Естіген адам үңгір жайлы көбірек білгісі келері де белгілі.

Кешегі өткен жаугершілік кезеңде Қатынқамал талайға пана болған екен. Елдің арасында «Ақтабан шұбырынды, алқакөл сұлама» деген сөз тіркесімен кеңінен мәлім жоңғар шапқыншылығы кезінде ол талай жазықсыз жанның өмірін сақтап қалуға үлкен септігін тигізген көрінеді. Тарих атты әміршіден там-тұмдап сыр тартып көрсек енді… Толығырақ »

Қазіргі күні қоршаған ортасы сүреңсіз тартқан Сыр өлкесінің кезінде шұрайлы өңір болғанына ешкім сенбес. «Дарияның бойы сыңсыған қалың тоғай болған» дейді көнекөздер. Ескіден жеткен әңгіме бүгінгі ұрпаққа аңыздай көрінетіні рас. Аға буыннан аманат болған әңгімеге алып-қосарымыз, кәне?.. Сол уақытта дария бойында жолбарыстың да желе жортқанына сенесіз бе? Азуы алты қарыс жыртқыш өткен ғасырдың 30-жылдарына дейін өмір сүрген көрінеді. Құралайды көзге атқан мергендер азулы аңды мылтықтың шүріппесіне оңды-солды байлапты-мыс. Содан жолбарыс «жәкеміздің» тұқымы тұздай құрып кеткен екен. Өкініштісі, қазір оны көзбен көрген кісілер мүлдем жоқ. Елдің аузында тек аңызға бергісіз әңгімелер айтылады. Толығырақ »

Биыл Жошы ханның туғанына 830 жыл толады екен. Осыған орай «Ана тілі» газеті дөңгелек үстел ұйымдастырды. Бүгінгі әңгімеге Ш.Уәлиханов атындағы тарих және этнология институтының бөлім меңгерушісі, тарих ғылымдарының докторы, моңғолтанушы З.Қинаятұлы, әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-нің профессоры, тарих ғылымдарының докторы Н.Мұқаметханұлы және Қазақстан тарихы мен мәдениетінің үлкен атласының бас ғылыми редакторы, тарих ғылымдарының кандидаты Қ.Өскенбай қатысып отыр.

Толығырақ »