Бұл мақала 474 рет оқылды, 5 рет бүгін

Жылдан аса уақыт жыр болған халық санағы шықты. Қарап отырып, жағаңды ұстайсың. Желінген қаржы, құр кеткен уақыт, орындалмаған уәделер туралы айтып жағымыз талды ғой. Халықтың қалтасындағы соңғы қарабақырды тартып алудан тайынбайтын жемқорлардан жүрегіміз шайлығып болды. Айттың не, айтпадың не, ауызы арандай ашылған ынсапсыздарға опа жоқ.

Кеше Мешімбаеваның орнына келген Смайылов былтырғы өткен санақтың қортындысын жария етті. Жалпақ жұртқа. Санақ қортындысын естіп отырып, құлағым қызара берді…

Бұрынғы жемсауы кең төрайым санақтың аяғын ала қазақтардың Қазақстанда 67 пайызға жеткенін айтқан. Арада түсініксіз жағдайлар орын алып, бірталай кісінің қолына кісен салынып, төрайымның көзіне көк шыбын үймелердің алдында қазақтар 65 пайызды құрайды деген әңгіменің құлағы қылтиды. Енді ресми түрде мәлім етілді санақ қортындысы. Әлихан Смайловтың аузынан «қазақтардың үлес салмағы 63,1 пайыз» деген сөзді естігенде, жоғалған 4 пайыз қазақты жоқтап қала бердік.

Бұл не сонда? Әрине, қырауар «еңбек» пен есепсіз қаржы жұмсалған санақтың ресми қортындысына күмән келтіруге болмас. Дегенмен сол күмәнді өздері көбейтіп отырғанда қалай қарап қалмақсың? Осы тұста «қазақты 4 пайызға қысқартуға кім рұқсат берді?» деп сұрақ қойғың-ақ келеді. Бірақ бұл сұрақты кімге қоясың. Мешімбаева басымен қайғы. Санақ біткенен кейін келген Смайылов иығын қиқаң еткізер мұндай сауалға.

Ажал аузында жатса да аузынан «шүкірі» түспейтін ұлттың ұлымыз ғой. Бұған да шүкір деуден басқа амал қайсы? Қазақты бұдан да көп пайызға қысқартып жібергенде не істер едік? Әйтеуір қарамыз көбейіп қалыпты. Оған да тәуба!

Дерек пен дәйек

Қазақтар саны өткен санақпен салыстырғанда 26,1%-ға өсіп, 10098,6 мың адамды құрады. Өзбектер саны 23,3%-ға өсіп, 457,2 мың адамға, ұйғырлар – 6%-ға өсіп, 223,1 мың адамға жетті. Орыстар саны 15,3%-ға азайып, 3797,0 мың, немістер – 49,6%-ға азайып, 178,2 мың, украиндар – 39,1%-ға азайып, 333,2 мың, татарлар – 18,4%-ға азайып, 203,3 мың адамды құрады. Басқа этностар – 5,8%-ға азайып, 714,2 мың адамдық көрсеткішке тұрақтады.
Нәтижесінде ел халқының жалпы санындағы қазақтардың үлесі 63,1%-ды, орыстар – 23,7%-ды, өзбектер – 2,8%-ды, украиндар – 2,1%-ды, ұйғырлар – 1,4%-ды, татарлар–- 1,3%-ды, немістер – 1,1%-ды және басқа этностар – 4,5%-ды құрады.

Ал 2009 жылғы халық санағын есепке алғанда 2010 жылдың 1 қаңтарындағы жедел ақпараттарға сәйкес, республика халқының саны 16196,8 мың адамға жетті. 2010 жылдың басына қазақтардың үлесі 63,6%-ды, орыстар – 23,3%-ды, өзбектер – 2,9%-ды, украиндар – 2,0%-ды, ұйғырлар –1,4%-ды, татарлар – 1,2%-ды, немістер – 1,1%-ды, басқа этностар – 4,5%-ды көрсетті.

(Деректер «Айқын» газетінен алынды).

Н.ҒАЛЫМЖАНҰЛЫ.